Levensverhaal experiment: levensposter maken met bewoner en familie

Hoe kunnen we een visueel overzicht maken van het leven van een persoon met dementie?

In dit experiment gingen we aan de slag met de foto’s en verhalen die bewoners en hun familie een week eerder selecteerden tijdens de eerste test. We deden dit vier keer. Telkens met een bewoner met dementie en hun echtgenote of dochter. Een ergotherapeut begeleidde de activiteiten en stagiair Thor en ik (Frederik) maakten mee de posters.

Samen knutselen was een heel mooie activiteit. De familieleden vertelden graag over alle foto’s, en iedereen had plezier met foto’s uit te kiezen, ze uit te knippen en voorzichtig een plek te geven op onze poster.

Tijd nemen voor het verhaal

Het sterkste punt van het maken van een poster is dat je samen de tijd kan nemen. We gingen niet zomaar snelsnel van verhaal tot verhaal. Integendeel. Dit was een rustige en intuïtieve activiteit. Alle foto’s bleven zichtbaar op de collage die we samen maakten. We namen onze tijd om de poster mooi te versieren. We maakten kaders en voegden kleur toe. We schreven verhelderende teksten. Tekenden speelse illustraties. Deze rustige en visuele aanpak gaf de bewoners en familie de kans om op hun eigen tempo over de verhalen te praten.

De ergotherapeut was zichtbaar geëmotioneerd door de activiteit en vertelde meermaals dat dit een prachtige kans was om de bewoners te leren kennen.

Samen aan de slag

De ergotherapeut nam de rol van interviewer. Ze vroeg door naar de verhalen achter de foto’s, en nam notities. Ondertussen kopieerde stagiair Thor de foto’s. Ik knipte die vervolgens uit en plakte ze op de poster. We probeerden de bewoner zo veel mogelijk te betrekken bij het maken van de poster. Welke foto’s voegen we toe? Waar plaatsen we ze? Hoe versieren we?

De eerste poster die we maakten

Extra beelden online opzoeken

Regelmatig kwamen er verhalen naar boven waar er geen foto’s voor waren. De favoriete liedjes bijvoorbeeld? Of verhalen over sport, hobby’s, interesses. Stagiair Thor zocht op internet gepaste beelden en printte ze af zodat we ze direct konden toevoegen. Dit lukte omdat we met drie begeleiders waren en een printer voorhanden hadden. Dit is wel een utopische situatie. Hoe zouden we dit makkelijker kunnen maken voor ergotherapeuten die dit zonder hulp met een bewoner doen?

De tweede poster die we samen maakten

Verder doorvragen via thema kaartjes

De thema kaartjes die we maakten boden een handige structuur voor de ergotherapeut. Ze kon de kaartjes een per een voorleggen aan de bewoner en het familielid en stelde de vragen op de achterkant van de kaartjes.

Download de NL en FR kaartjes in PDF.

Muziek er bij

Een leuke aanvulling op het maken van de poster was om de favoriete muziek van de bewoner af te spelen. Het doet deugd van samen te kunnen zingen. Bewoners met dementie die zich soms niet goed kunnen uitdrukken blijven dat met muziek vaak wel te kunnen.

Ook deze liedjes verdienden een plekje op de poster. We voegden soms prints van album covers toe, samen met de songteksten, om mensen die de poster zien aan te zetten om te zingen met de bewoner.

Briefing voor de foto’s

Nog voor de activiteit vroeg een familielid ons verscheidene keren waarvoor de foto’s van haar man zouden dienen. Ze vroeg ons ook welke foto’s we nodig hadden. Op dat moment was er nog geen voorbeeldposter om haar te tonen.

Na de eerste sessies maakten we een briefing voor de familie. Deze briefing bevat het eindresultaat: een voorbeeld poster van een bewoner, en duidelijke indicaties van het type foto’s dat er op passen.

Download de briefing in NL en FR.

Op basis van deze briefing kon het personeel makkelijk duidelijk maken wat we zouden doen. De families kwamen met een compactere hoeveelheid foto’s die mooi aansloten bij de thema’s, en waarmee een overzichtelijk levensverhaal konden maken.

Tijdswinst door foto’s op voorhand te kopiëren

Een poster maken kostte ons telkens zowat anderhalf uur. We staken veel tijd in het inscannen en opnieuw afdrukken van de originele foto’s. Het zou handig geweest zijn moesten de kopies van de foto’s er al geweest zijn. We beslisten om voor een volgende sessie de familie alvast te vragen om de foto’s af te geven aan het secretariaat, zodat de receptioniste deze zou kunnen kopiëren.

Automatiseren van het maken van een poster?

Kon dit sneller? Waarschijnlijk wel. Een idee was dat de ergotherapeut de poster zelf zou maken op de computer. Dat zou kunnen, maar dat zou zonde zijn. De activiteit zelf is veel te waardevol. Het bouwt een band tussen de ergotherapeut, de bewoner en de familie. We beslisten dus om de activiteit zelf te behouden maar om oplossingen te zoeken om het in een kortere tijd te kunnen doen.

Sjablonen als houvast

De ergotherapeut was ietwat onzeker. Ze wou dat ik de poster maakte. Ze vond dat ze zelf niet zo mooi kon schrijven en tekenen. Ze was bang om het niet goed te doen. We zouden haar al kunnen helpen door haar op voorhand verschillende vormen te geven waar ze de tekst in kan zetten. Eventueel kunnen we de teksten op voorhand ook al afdrukken zodat ze deze enkel moet kleven in plaats van ze te schrijven.

Download sjablonen


Zelf aan de slag

Gebruik dit materiaal om makkelijk zelf een individuele poster sessie te organiseren met bewoners en hun familie.

Met steun van