Levensverhaal experiment: samen met bewoner en familie foto’s kiezen

Hoe kunnen we belangrijke verhalen uit het leven van een persoon met dementie vastleggen?

Dit was de eerste test in woonzorgcentra om beter te leren welke verhalen van bewoners we tot bij personeel horen te brengen. De eerste test hielden we heel open. De referentiepersoon dementie van het woonzorgcentrum nodigde twee families uit om naar het woonzorgcentrum te komen met belangrijke foto’s uit het leven van hun geliefde. Daarmee zouden we samen het verhaal van de bewoner vastleggen.

We waren met vijf. Telkens de bewoner, zijn vrouw, een ergotherapeut, stagiair Thor en ikzelf, Frederik.

De vrouwen van de bewoners kwamen toe met fotoalbums vol herinneringen. Het duurde telkens ongeveer anderhalf uur om de vele herinneringen te bespreken en een selectie te maken.

De leidraad voor het gesprek was de Belevingswijzer van Expertisecentrum dementie en Zorgpad Limburg. Een gids van 62 pagina’s vol vragen over het leven van mensen met dementie.

Verbindende activiteit voor bewoner, familie en personeel

Het levensverhaal vastleggen is een mooie activiteit tussen personeel, bewoners en hun familieleden. De familieleden vertelden graag over het leven van hun geliefde. Ook voor de bewoners bracht dit gaandeweg herinneringen naar boven. Het personeel vertelde dat ze een veel rijker beeld kregen van de bewoners, die nochtans al een hele poos in het woonzorgcentrum verbleven.

Tijdsintensief om selectie te maken van herinneringen

De sessies duurden anderhalf uur. De familieleden kwamen met een heel groot aantal foto’s en deze herinneringen die hen nauw aan het hart liggen. Deze foto’s bepaalden het verloop van het gesprek. Het was vaak lastig om af te wegen welke verhalen we zouden opnemen in het levensverhaal. Alle verhalen zijn namelijk belangrijk.

We concludeerden dat we deze fijne tijd zouden kunnen inkorten indien de familie op voorhand al een selectie zou maken. We wisten dat het zonde was om deze waardevolle tijd te beperken, maar gingen er van uit dat we erna samen nog met de gekozen herinneringen aan de slag zouden gaan, wat ook een mooi moment zou zijn.

Geforceerde leidraad

De Belevingswijzer die we als leidraad waren gebruiken is 62 pagina’s lang. Erg uitgebreid en vooral tekstueel. De bewoners en familieleden hadden vooral oog voor hun eigen foto’s.

We merkten ook dat het gesprek stroever werd door het aflopen van de vragen in de Belevingswijzer. Deze leidraad vormde een barrière tussen ons en de familie. Het was regelmatig geforceerd om telkens terug naar de structuur van de lange gids te gaan. Het leek te veel een opdracht. Een quiz zelfs.

Dit zou aangenamer kunnen verlopen door de familie op voorhand te vragen om verhalen te verzamelen, en door het gesprek te structureren op basis van eenvoudige thema’s.

Onduidelijkheid over het doel

Zowel de bewoners als familieleden stelden zich vragen bij de activiteit. Waarom waren we daar om met hen herinneringen op te halen? Tot wat zou dit leiden? Dat wisten we zelf ook nog niet zo goed.

Idee 1: samen een poster maken

In de bespreking achteraf kwamen de referentiepersoon dementie en de ergotherapeut met het idee om voor een volgende test een poster te maken over het leven van de bewoner. En dit samen met familie, bewoner, en ergotherapeut. Mooi! Dat deden we dan ook.

Idee 2: eenvoudige visuele gesprekssuggesties

Om het gesprek te structureren wilden we afstappen van de uitgebreide tekstuele gids. Zouden we de thema’s eenvoudiger en visueler kunnen tonen, zodat ze beter aansluiten bij de foto’s die we bekijken?

We maakten eenvoudige thema kaartjes met vragen op de achterkant. Je kan de levensverhaal kaarten downloaden en printen zodat je er ook mee aan de slag kan.

In een volgende afspraak met de bewoners en familieleden proberen we deze ideeën uit.


Volgende levensverhaal experiment

Levensposter maken met bewoner en familie

Met steun van